ARNHEM - Smartshops rezen een jaar of acht geleden als paddestoelen uit de grond. Sinds het verbod op droge paddo's verdwijnt een deel van de winkels. Toch worden meer natuurlijke drugs verkocht. Ze worden gebruikt als een alternatief voor alcohol en xtc.
Smartproducten, natuurlijke drugs of ecodrugs, worden gebruikt als alternatief voor andere drugs als alcohol en xtc, zegt Ananda Schouten, eigenaar van smartshops in Arhem en Nijmegen en groothandel De Sjamaan.
"Als je steeds de volgende dag kapot bent, leer je daarvan. Smartproducten geven geen kater. Ik zie een sterke stijging in gebruik van smartproducten. Sinds 1998 hebben we een jaarlijkse omzetstijging van 10 procent." De politie in Arnhem bevestigt de toename in gebruik van deze producten en noemt het een 'trend'.
Gewild zijn paddestoelen, ook wel paddo's genoemd. Ze hebben namen als Psilosybe Mexicana en Stropharia Cubensis en bevatten de stoffen psiliocine en psilocybine, die op de opiumlijst staan.
Bij gebruik van deze paddestoelen worden waarnemingen versterkt. "Je beleeft kleuren en geluiden intenser. Zowel positief als negatief. Mensen gebruiken ze vaak thuis of gaan naar een bos, om een rustige ervaring te krijgen." Energie-opwekkende en seksueel stimulerende middeltjes worden ook veel verkocht. De energie-opwekkers worden gemaakt met ephedra. "Het werkt als cafeïne, maar is sterker." Verder behoren voedingssupplementen, kruiden en vitaminepreparaten tot het assortiment.
De smartshops kwamen acht jaar geleden snel op, in navolging van Conscious Dreams in Amsterdam.
"We begonnen in '93 met de verkoop van drankjes uit Amerika. Die zijn uitgevonden om mensen beter te laten functioneren", vertelt Iris Freie, bestuurslid van Vereniging Landelijk Overleg Smartshops en productontwikkelaar bij Conscious Dreams. "Een kweker vroeg of we ook paddestoelen wilden verkopen. Dat hebben we geprobeerd."
Ze werden een rage en binnen een paar jaar verrezen steeds meer smartshops. Inmiddels zijn in Amsterdam 56 winkels en in heel Nederland ongeveer 240.
"Het aantal neemt af, sinds de stap van droge naar verse paddestoelen", zegt Schouten.
Vorig jaar bepaalde de Hoge Raad dat droge paddestoelen bewerkt zijn en niet mogen worden verkocht. Verse wel. "Die verrotten snel en dan kun je ze weggooien. Dat kost veel geld." Het gevolg is dat sommige winkels sluiten. Schouten verwacht niet dat verse paddestoelen verboden worden. "Uit onderzoek van het Ministerie van Volksgezondheid blijkt dat gebruik van paddestoelen geen gevaar vormt voor de volksgezondheid of openbare orde."
Smartshops zijn legale ondernemingen. Schouten wil dat zoveel mogelijk uitstralen met zijn winkels. "Ze moeten niet het imago van een koffieshop hebben. En medewerkers moeten een goed advies aan de klanten kunnen geven."
Freie en Schouten merken allebei dat de klanten divers zijn. "Van student tot huisvrouw", omschrijft Freie de klantenkring.
Rijst de vraag: zijn paddo's drugs? Schouten: "Ik begrijp dat mensen ze in die hoek scharen, vanwege de werking. Maar ze hebben geen negatieve bijeffecten en zijn niet verslavend."
Freie legt uit: "Als je ze vaker gebruikt, werken ze niet. Je lichaam bouwt een tolerantie op. Het duurt minstens een week voor de gevoeligheid weer terug is. Wij raden aan om paddo's niet vaker dan een keer per maand te gebruiken."
De Grift, Gelders centrum voor verslavingszorg noemt paddo's wel drugs, omdat ze het bewustzijn veranderen en daarvoor gebruikt worden. Ze zijn niet helemaal vrij in gebruik. Deelnemen aan het verkeer onder invloed is verboden. En niet iedereen reageert hetzelfde. Schouten: "Je moet er verstandig mee om gaan, daarom heten ze ook smartproducten."